12

چکيده

تحقيق حاضر با عنوان قصص قرآني و جلوه‌هاي ادبي و هنري آن مي‌باشد. از آن‌جا که قرآن کتاب‌ هدايت و برنامه‌اي جامع براي زندگي بشر است و از طرف ديگر، قصه‌ي قرآني به عنوان ابزاري براي دستيابي به اين هدف مهم بسيار حائز اهميت است. در اين رساله سعي شده است از اين زاويه به اين کتاب گران سنگ نگريسته شود.

يکي از سؤالات مهمي که در مورد قرآن مطرح مي‌باشد، اين است که چرا آخرين کتاب آسماني که وحي منزل الهي است و سراسر حقيقت است، در کنار مباحث علمي و دقيق و معارف والاي الهي و معاني ژرف و عميقف از قصه با اين حجم انبوه استفاده نموده است.

انگيزه اصلي نگارنده از پرداختن به اين موضوع دستيابي به پاسخ اين سوال اساسي است. پس از انجام اين تحقيق روشن شد که قصه ناب قرآني نه تنها با قصه بشري تفاوتي اساسي دارد و هدفمندي، ريز بيني، نکته سنجي، زيبايي هنري و ادبي که در قصه قرآني به چشم مي خورد، حتي در بهترين قصه هاي نوشته دست بشر، يافت نمي شود بلکه قصص قرآني هنر، ادب و تصويرگري را در حدّ اعلي دارد؛ به گونه‌اي که هرچه علوم و فنون و هنر پيشرفت کند گوشه‌اي از درياي بي‌کران دانش و علم و زيبايي قرآن بر ما گشوده مي‌گردد و پرواضح است که قصه به دليل ساختار ويژه‌اي که دارد موجب مي‌شود به طور غيرمستقيم در تربيت نفوس و القاي معارف اسلامي و عبرت‌انگيزي بسيار مؤثر واقع شود و به عنوان مهم‌ترين ابزار، در اعتلاي فرهنگ اسلامي و هدايت بشر به کار گرفته شود. قصص قرآني داراي اهداف مهمي‌ هستند که با بررسي يک قصه مشخص مي‌شود که داراي ابعاد مختلفي مي‌باشد. به عنوان مثال در قصه‌ي حضرت‌ يوسف‌# که احسن‌القصص نيز مي‌باشد، برخي گفته‌اند چهل درس وجود دارد؛« در بعد اخلاقي: عزيز شدن انسان مؤمن به واسطه‌ي تقوي و پاکدامني، در بعد عبادي: حاکميّت حق و پيروزي الهي، در بعد سياسي: نحوه‌‌ي حکومت و سياست‌گزاري در دولت و...» همراه شدن اين داستان‌ها با هنر، اين تأثير را صدچندان نموده است؛ زيرا با استفاده از هنر مي‌توان تا اعماق وجدان انساني خطور کرد.

محوريت تحقيق حاضر در مورد ويژگي‌هاي هنري و ادبي قصه‌هاي قرآني است. در کنار آن علل گرايش و مفهوم حق بودن قصص  نيز مورد بررسي قرار مي گيرد. دامنه‌ي اين نگاشته تا آن‌جاست که خواننده با مطالعه‌ي آن علت گرايش قرآن به قصه ومعناي حقانيت قصص قرآني را در مي‌يابد و فهرستي از ويژگي‌هاي هنري و ادبي داستان‌هاي قرآن را پيش‌روي خود مي‌بيند. پرداختن به تعاريف و توضيحاتي پيرامون هنر و طنز و تصويرگري در قرآن و زبان و روش قصه‌پردازي قرآن، از ديگر مطالب مهمي است که طي سه بخش در رساله‌ي حاضر آمده است. بخش اول اين تحقيق شامل دو فصل و بخش دوم و سوم آن داراي سه فصل مي‌باشد.

داستان‌هاي قرآن از لحاظ هنري و ادبي از سطح بالايي برخوردار است به گونه‌اي که تمام عناصر و ويژگي‌هاي لازم در داستان‌نويسي، در قصص قرآني به نحو احسن وجود دارد به عنوان مثال قرآن عناصر اعجازآميز را به خوبي در کنار يکديگر مي‌آورد. نمونه‌ي بارز اين مطلب در قصه‌ي طالوت ديده مي‌شود. عنصر فرشتگان و آدمي در کنار هم و ورود اين شخصيت‌ها در کنارهم به اندازه‌ کافي هيجان خواننده را برمي‌انگيزد و قرآن با آوردن عنصر تابوت در کنار فرشتگان اين هيجان را دو چندان نموده و اين هنر را به اوج خود مي‌رساند.

منابعي که در اين تحقيق مورد استفاده قرارگرفته است عمدتاً‌ از کتب دسته اول تفسيري، روايي، تاريخي و قرآني مي‌باشد که سعي شده است نظرات مختلف در موارد گوناگون بيان گردد. اطلاعات مندرج در اين رساله به روش‌کتابخانه‌اي جمع‌آوري شده است.

 

واژگان کليدي اين پژوهش عبارتند از: قصه، قصص، هنر، ادب، تصوير.

نام و نام خانوادگی:سیده اعظم فرخ زاده ندامانی

تاریخ دفاع:89/12/12

استاد راهنما: سرکار خانم ساقی

نظر ها

در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.

ثبت نظر

نام

ایمیل

وب سایت