13

 روش اخلاقی حضرت مهدی در عصر ظهور

محقق: سیده زهره جواد فراش

بی‌توجهی به اخلاقیات نه تنها در جوامع غرب- که از حاکمیت دین الهی در آنها خبری نیست- به وضوح به چشم می‌خورد، بلکه حتی در جوامع شرقی نیز تا‌حدی مشهود است. اغلب مسلمانان به گواهی اعمال و رفتار خود، از آن همه تعالیم والایی که از جانب دین الهی و آسمانی در اختیارشان قرار گرفته است، بهره‌ای نبرده، و آنچنان که انتظار می‌رفت به تربیت و اصلاح خود نپرداخته‌اند.

از این رو زندگی فردی و اجتماعی آنان همراه با انواع مشکلات و گرفتاری‌های طاقت فرسا بوده و هست و تمامی نابسامانیهای موجود در روابط بین مسلمانان در درجۀ اول از این اصل ناشی شده است که اخلاق والای اسلامی آن چنانکه باید، در بین مسلمانان قدر و اهمیت خود را باز نیافته، و از طرف اکثر آنان جدی گرفته نشده است.

بیشتر مسلمانان سعی کرده‌اند برای اعمال و رفتار ناروای خود، آنها را با تعالیم اسلامی توجیه کنند، یعنی به جای تلاش در جهت تغییر و انطباق خود با تعلیمات و معیار‌های اسلامی، تعالیم دینی را بر امیال و خودخواهیهای خود تطبیق دهند؛ و می‌توان گفت این بزرگترین ستمی بوده که از ناحیه مسلمانان بر اسلام رفته است.

هر چقدر افراد جامعه از اسلام و آموزه های دینی فاصله بگیرند به همان اندازه در گرداب جهالت و بی‌دینی فرو می‌روند و این باعث می‌شود که روز به روز دچار مشکلات و گرفتاری‌های مختلف شوند. دور شدن از اخلاقیات اسلامی اثرات فراوانی در جامعه برجای می‌گذارد. شاید بتوان در یک نگاه کوتاه و اجمالی، تعداد زیادی از آنها را به وضوح مشاهده کرد که در جوامع اسلامی قبل از ظهور، بروز کرده است.

از سوی دیگر بر اثر قرائت‌های متعدد از دین، کتابهای مقدس و معارف و آموزه‌های دینی و الهی، جامعه انسانی با مشکلی پیچیده‌تر و مبهم‌تر از عصر ظهور نبی‌اکرم، رو به رو خواهد بود؛ چرا که بزرگترین مسئله جوامع آن روزگار پرستش بت‌های سنگی و چوبی بود که درک ناپسندی پرستش آنها آنچنان سخت و دشوار نیست، امّا ادراک نادرستی برخی تأویل‌ها و قرائت‌ها برای اکثر افراد آسان نیست و چه بسا باعث سردر‌گمی و گمراهی افراد می‌شود در عین حالی که خود آنها کاملاً بی‌خبرند.

از جمله مشکلاتی که گریبانگیر جوامع اسلامی قبل از ظهور است می‌توان به چند مورد اشاره کرد:

1- از خود بیگانگی و بیگانه‌باوری؛ 2-انحراف در معیارها برای شناخت حق؛ 3- انگیزه‌های غیر انسانی در روابط اجتماعی؛ 4- خدا فراموشی و غفلت از یاد او؛ 5- بی‌حیایی؛ 6- دروغگویی؛ 7- از هم گیسختگی نظام خانوادگی؛ 8- فردگرایی و گسیختن روابط انسانی؛ 9- افزایش خودکشی؛ 10- تضییع عبادات؛ 11- پذیرش ولایت غیر خدا؛ 12- اعتقاد نداشتن به معاد؛ 13- کنار گذاشتن اصول و چنگ زدن به فروع؛ 14- گسترش فساد اخلاقی و اعمال منافی عفت؛ 15- عدم امنیت و گسترش جنایت و خشونت؛ 16- جدایی و تفرقه و بی‌تفاوتی در میان اقشار جامعه؛ 17- پول پرستی؛ 18-کفران نعمت؛ 19- شیوع گرانی، گرسنگی و فقر و کسادی بازار؛

 شیوه اخلاقی حضرت مهدی علیه السلام به جهت اکمال و اصلاح اخلاق

راوی می‌گوید: در خدمت امام صادق علیه‌السلام عرض کردم سیره و رفتار مهدی علیه السلام چیست؟ فرمود: «همان کاری را که رسول خدا انجام داد مهدی هم انجام می‌دهد. بدعتهای موجود را خراب می‌کند چناچه رسول خدا هم اساس جاهلیت را منهدم نمود آنگاه اسلام را از نو بنا نهاد».[1]

شاید در اینجا پاسخ به این سئوال که آیا اصلاح جامعه توسط امام مهدی علیه السلام به صورت انقلاب خواهد بود یا تدریجی؛ از زبان آیت الله مکارم شیرازی جالب باشد. ایشان معتقدند اصولاً به طور کلی در مورد اینکه اصلاحات اجتماعی از چه راهی باید انجام شود نظر واحدی در میان دانشمندان نیست برخی طرفدار اصلاحات تدریجی هستند که به آنها «رفورمیست» گفته می‌شود و در مقابل آنها «انقلابیون» هیچ دگرگونی اساسی را در جوامع انسانی بدون انقلاب ممکن نمی‌دانند و خواهان برخورد قاطع هستند.[2]

به نظر می‌رسد آنجا که فساد اجتماعات همه‌گیر نشده و به صورت همه جانبه در نیامده شاید بتوان با اصلاح تدریجی به مطلوب دست یافت امّا آنجا که فساد همه جا را فراگرفته و یا در بیشتر سازمانهای اجتماعی نفوذ کرده است جز با یک انقلاب بنیادی و جهشی نمی‌توان بر اوضاع مسلط شد. و این درست مثل تعمیر و مرمت یک بنای بزرگ و با عظمت تاریخی است که با تعمیرات تدریجی می‌توان شکوه نخستین آن را به تدریج به آن برگرداند اما زمانی که شالوده و اساس آن از پای بست ویران باشد و در حال فرو ریختن؛ این کار امری بیهوده است و باید آن را بکلی در هم کوبید و بر ویرانه آن بنایی تازه برپا کرد.[3]

اهل شیعه و سنی به تواتر نقل کرده اند از پیغمبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) که: ملک او حضرت مهدی (عج الله تعالي فرجه الشريف) از مشرق تا مغرب است.» روشن است در اذعان به اینکه آن حضرت لامحاله مأمور به شمشیر است. چرا که این دو امر بدون جنگ و خونریزی معقول نیست و هرگز معقول نیست که غرض خود را از قیام که احیای دین اسلام و اقامه قوانین و احکام الهی و نشر حلال و حرام و رفع بدعت است در سراسر دنیا جاری کند و تمام این مردان مختلف الدین و مختلف العقائد و مسلک به راحتی تسلیم شوند و هیچ خونی ریخته نشود. حتی اگر غرض کشورگشایی از مشرق تا مغرب باشد اینکه دولتها بدون هیچ اعتراضی یکباره تسلیم شوند و دست از حکومت و سلطنت خود بردارند و زیر یک پرچم جمع شوند هم امری غیر معمول و غیرمعقول به نظر می‌رسد.[4]

اما سیره پیغمبر در اول امر به مسالمت بود و سپس مأمور به قتال گردید، تا وقتی که با مسالمت و ملاطفت با آنان رفتار می‌کرد کار او پیش نرفت و اگر به همان حال باقی بود جز عده‌ای محدود به او ایمان نمی‌آوردند.[5] و چون مأمور به جهاد گردید:

« وَ قاتِلُوهُم حَتَّی لَا تَکُونَ فِتنَهٌ وَ یَکُونَ الِّدیُن کُلُّهُ لِلَّهِ»[6] ای مومنان با کافران جهاد کنید که در زمین فتنه و فسادی دیگر نماند و آیین همه دین خدا گردد».

اما از شمشیر مهدی، برای خون آشامان پست و درندگان متمدّن و ابرقدرتان انسان‌نما، خون و مرگ و عذاب می‌بارد، و برای انسانیت ضعیف و در کشیده، رحمت و حیات.

شیوه تربیتی و تعلیمی

در زمان ظهور حضرت پیشرفت علوم و فنون به حدکمال خود خواهد رسید از جمله احادیث معروف در این زمینه امام صادق (علیه السلام) روایت شده است که: « العلم سبعه و عشرون حرفاً، فجیمع ماجاءت به الرسل حرفان، فلم یعرف الناس حتی الیوم غیر الحرفین، فإذا قام قائمنا أخرج الخمسه و العشرین حرفاً فبثّها فی الناس و ضّم الیها العرفین، حتی یبثّها سبعه و عشرین حرفاً»[7]

« علم و دانش 27 حرف شعبه و شاخه است و تمام آنچه پیامبران برای مردم آورده‌اند دو حرف بیش نبوده و مردم تاکنون جز آن دو حرف را نشناخته اند، اما هنگامی که « قائم» ما قیام کند، 25 حرف، دیگر را آشکار می‌سازد.

از جمله سیرﮤ او: تعلیم قرآن بر آن وجه که نازل شده از تأویل و تنزیل به اصحاب خود تعلیم می‌دهد و آنها به مردم تعلیم می‌دهند. امیرالمومنین (علیه السلام) فرمودند: گویا نظر می‌کنم به شیعیان خود در مسجد کوفه در حالیکه خیمه‌ها زده اند و مردم را تعلیم قرآن می‌کنند بدانسان که نازل شده»[8]

همچنین «اصبغ بن نباته» از ان حضرت فرمود: « گویا می‌بینم عجم را که خیمه‌هاشان در مسجد کوفه زده شده- یاران امام زمان علیه السلام عجم هستند- مردم را تعلیم قرآن می‌کنند بدان سان که نازل شده».[9]

در احادیث آمده است که دست لطف امام مهدی علیه السلام بر سربندگان خداگذاشته می‌شود و لطف و رحمت خدا شامل آنها خواهد شد. امام باقر علیه السلام می‌فرمایند: « اذا قام قائمنا و ضنع یده علی روؤس العباد فجمع به عقولهم و اکمل به اخلاقهم»[10]

چون « قائم» ما قیام کند، دستش را برسر بندگان می‌گذارد، و عقول آنها را متمرکز ساخته و اخلاقشان را به کمال می‌رساند».

امام مهدی علیه السلام از طریق بیان و تعلیم آموزه‌های الهی ومعنوی با همراهی و همکاری یاران و دوستانشان در جهت تربیت ذهنی و روحی افراد جامعه خواهند کوشید و سطح آگاهی افراد را به‌ نهایت کمال خواهند رسانید ان‌شاء الله.

ایشان اُنس و الفت را برای نزدیکی میان دلهای بندگان قرارخواهند داد. حضرت علی علیه السلام می‌فرمایند

«اذا قام قائمنا...لذهبتِ الشحناء من قلوب العباد».[11] هنگامی که قائم ما قیام کند...کینه‌های بندگان نسبت به یکدیگر از دلهای‌شان زدوده می‌شود».

و نیز پیامبران اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) می‌فرمایند:

« و یرفع الشحناء و التباغض»[12]«...در آن روزگار کینه‌ها و دشمنی‌ها از دل زدوده خواهد گشت». درباره نابودی فساد اخلاقی و انحراف، پیشوای دوم شیعیان می‌فرماید: « یبعث الله رجلاً فی آخرالزمان... لا یبغی طالح الاّ صَلُحَ»[13]خداوند در آخر الزمان مردی را بر‌انگیزد که یکی از منحرفان و فاسدان نمی‌ماند مگر اینکه اصلاح گردد.

امام باقرعلیه السلام در این باره می فرمایند:« یسوی بین الناس حتی لاتری محتاجاً الی الزکاه»[14] مهدی علیه السلام اموال را میان مردم چنان به تساوی تقسیم که دیگر نیازمندی یافت نمی‌شود تا به او زکات دهند».

ایشان همچنین به مبارزه با بدعتها و زنده کردن حق خواهند پرداخت و دلهایی را که در زیر زنگار بدعت و سنت‌های غلط و نابه جا سخت و سنگ شده‌اند را دوباره به نور ایمان زنده خواهند کرد.

در روایتی از امام صادق(علیه السلام) است که: لایدع بدعه الا از الها و لاسنه الا اقالها»[15] « بدعتی نمی‌ماند جز اینکه از بین می‌برد و سنتی نمی‌ماند جز اینکه برپا می دارد.

 

روش برخورد حضرت با مساجد و معابد در جهت اصلاح

می‌توان از ویژگیهای دوران پیش از ظهور و کژیها و نادرستیها و انحرافهایی که سرتاسر عالم را پر کرده است به نفوذ تزئینات و تشکیلات و مظاهر دنیاپرستی و ثروت در درون معابد اشاره کرد.

پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) می‌فرمایند:« و حُلِیَت المَصاحِفُ و زُخرُفَتِ المساجد...»[16]  « در آخر الزمان قرآنها را زینت می‌کنند و مساجد را آذین می‌بندند...»

امام باقر(علیه السلام) می‌فرمایند: « أوّلُ مایَیدَءُ بِهِ قائمُنا سقوفُ المساجد فیَکسِرُها و یأمُرُبها فَتَجعَلَ عَریشاً کَعریشِ موسی»[17]-« قائم ما در نخستین اقدامهای خویش سقفهای ( گنبدها و ایوانهای بلند ) مساجد را در هم می‌کوبد، و دستور می دهد که آنها را به شکل سابیان چون سایبان حضرت موسی بسازند. ( که از هر گونه تشریفاتی به دور باشد).»

از امام صادق(علیه السلام )نیز نقل شده است که فرمودند:« اذا قامَ القائمُ هَدَمَ المسجدَ الحَرام حتّی یَرُدَّه إلی أساسِه، و حَوّلَ المَقامَ الی الموضعِ الّذی کانَ فیه...»[18]

« هنگامی که قائم قیام کند مسجدالحرام را ویران کند، تابه جای پایه‌های نخستین خود بازگرداد، و « مقام» ابراهیم(علیه السلام) را به جایگاه پیشین باز گرداند».

مفضل عرض کرد: ای آقای من با خانه چه می‌کند؟ ( یعنی کعبه )

فرمودند: « خراب می کند و باقی نمی گذارد از او جز همان قواعد و پایه ها که خداوند فرمود: « إِنَّ أَوَّلَ بیت وُضِعَ لِنَّاسِ لَلَّذِی بِبَکَّهَ مُبَارَکاً»[19] « اول خانه‌ای که برای عبادت خلق بنا شد همان خانه کعبه است.»

 

روش برخورد حضرت مطل کفر و فرق مختلف

معلی بن خنیس به حضرت صادق(علیه السلام) عرض کرد: « آیا قائم به خلاف سیرهٔ امیرالمؤمنین رفتار خواهد کرد. فرمود: بلی، این از آن جهت است که امیرالمومنین (علیه السلام) با ایشان به منت رفتار کرد و دست از ایشان بازداشت زیرا که می‌دانست که بعد او بر شیعه او غالب خواهند شد ( پس چنین کرد تا آنان نیز چنین کنند اما نکردند) و قائم(علیه السلام) چون قیام کند در ایشان به شمشیر و اسارت رفتار خواهد کرد زیرا که می‌داند که دیگر شیعهٔ او مغلوب نخواهد شد ».[20]

عبدالله بن بکیر از امام کاظم(علیه السلام) درباره تفسیر آیه« وَلَهُ أَسلَمَ مَن فِی السَّمواتِ وَ الارِض طَوعاً وَ کَرهَاًً»[21]. « هرآن که در آسمان و زمین است چه از روی اختیار یا اجبار مطیع فرمان خداست » سئوال کرد.

امام فرمودند « این آیه درباره قائم(عج الله تعالی فرجه الشریف) فرود آمده است؛ هنگامی که علیه یهود، نصارا، صائبیان، مادی‌گرایان و برگشتگان از اسلام و کافران در شرق و غرب کرهٔ زمین قیام می‌کند و اسلام را به آنان پیشنهاد می‌نماید. هر کس از روی میل پذیرفت دستور می‌دهد که نماز بخواند و زکات دهد و بر طبق آن چه فرد مسلمان مأمور به انجام آن است، رفتار نماید و هر کس مسلمان نشود، گردنش را می‌زند تا آن که در شرق و غرب جهان، یک کافر بر جای نماند. »[22]

البته از روایات دیگری نیز فهمیده می‌شود که حضرت با تمام اهل کتاب به یک شکل رفتار نخواهد کرد.

ابوبصیر می‌گوید: به امام صادق(علیه السلام) عرض کردم: حضرت قائم(عج الله تعالی فرجه الشریف) تا پایان زندگی در مسجد سهله (کوفه) خواهد ماند؟ فرمود: «آری» پرسیدم: اهل ذمّه، در نظرش چگونه خواهد بود؟ فرمود« با آنان از راه مسالمت آمیز وارد می‌شود؛ همچنانکه پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) رفتار می‌کرد. آنان در حال خواری جزیه می‌پردازند».[23]

 

دگرگونی اخلاقیات گذشته و بروز اکمال اخلاق در افراد جامعه

در حکومت حضرت مهدی(عج الله) مردم به طور بی‌سابقه‌ای به اسلام روی می‌آوردند و دوران خفقان به سر می‌آید و اسلام و مظاهر اسلامی و مذهبی به صورت آشکارا مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

استقبال مردم از آموزش قرآن، نماز جماعت و نماز جمعه چشمگیر است و حتی مساجد عظیم گنجایش خیل نمازگزاران را ندارد. و در هر جا به تناسب جمعیت آن مساجده ساخته می‌شود.

معنویت و اخلاق نیز در دوران ظهور حضرت به حد اعلای خود می‌رسد و مردم به عبادت و دین روی می‌آوردند و برای شرکت در نماز جماعت سرعت می‌گیرند. دلهای آنان نیز با یکدیگر انس والفت خاصی می‌گیرد و کینه‌ها از دلهاشان بیرون می‌رود و جای آن را صفا و صمیت پرخواهد کرد.

یکی از ویژگی‌های روزگار حضرت مهدی این است که حرص و طمع از میان مردم می‌رود و روح بی‌نیاز در انسانها آشکار می‌شود.

رسول خدا در این باره می‌فرمایند:« إذا خرج المهدی(عجل الله تعالي فرجه الشريف) ألقیٰ الله الغنیٰ فی قلوب العباد و حتی یقول المهدی. من یرید المال؟ ولایأتیه احد»[24]

ترجمه:« زمانی که حضرت مهدی(عجل الله تعالي فرجه الشريف) قیام کند، خداوند، غناو بی‌نیازی را در دل بندگانش می‌نهد؛ به گونه‌ای که حضرت اعلام می‌کند، هر کس به مال و ثروت نیاز دارد، بیاید؛ ولی برای آن، کسی پیشقدم نمی شود».

از امام باقر(علیه السلام) روایت شده است که « و تظهر له اکفوز.....»[25]. ترجمه: « برای ما قائم ما گنج‌ها آشکار می‌گردد...».

مهدی(عجل الله تعالي فرجه الشريف) همگان را بی‌نیاز می‌کند در دولت او زمین همهٔ گنجهای خود و استعدادهایش را بروز می‌دهد و داراییها انبوه می‌شود از رسول خدا چنین روایت شده است که: « تَنعَمُ فِیهِ أُمَّتِی نِعمهً لَم یَنعَمُوا مِثلَهَا قَطُّ تُؤتِی الأرضُ أُکُلَها وَ لَا تَدَّخِرُ منهُم شَیئاً و المَالُ یَؤمَئِذٍ کَدُوسٍ؛ یَقُومُ الرَّجُلُ فَیَقُولُ: یامَهدیُّ أَعطِنی فَیَقُولُ: خُذ.».[26]

ترجمه: « در آن زمان امت من چنان از نعمت بررخودار می‌شوند که هرگز امتی آن چنان از نعمت برخوردار نشده باشد؛ زمین بتمامه محصول دهد و هیچ چیز را از انان دریغ ندارد، و اموال انبوه شود هر کس نزد مهدی آید و گوید: به من مالی ده! مهدی بی‌درنگ گوید:بگیر.»

پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) می‌فرمایند: « یَرضَی بِخِلافتِهِ أَهلُ السَماوات و الأرض و الطّیرُ فی الجَوء»[27]

ترجمه: « از خلافت و دولت او، اهل آسمان و زمین و پرندگان آسمان راضی خواهند بود».

یکی از مشکلات جامعه پیش از ظهور را کاهش بهداشت و درمان که در نتیجه گسترش بیمارهای واگیر و مرگ‌های ناگهانی است می‌توان شمرد. جذام، طاعون، فلج، کوری، سکته، و صدها بیماری خطرناک دیگر که در اثر آلودگی محیط زیست و در نتیجه بکارگیری سلاحهای شیمیایی، اتمی و میکروبی پدید آمده دامنگیر افراد جامعه است بیماری‌های روانی که در اثر مرگ عزیزان بر بازماندگان وارده می‌شود نیز خود به عنوان یک معزل و مشکل پدید آمده است.

حکومت امام زمان(عجل الله تعالي فرجه الشريف) در آن زمان و شرایط، نور امیدی در دل انسانهای بلازده و دردمند آن عصر است.[28] شکوفایی شگفت‌انگیز علم و دانش بخصوص در زمینه بهداشت و درمان و فرد و نشستن شعله‌های جنگ و تأمین بهداشت روحی و آرامش و امنیت و گسترش کشاورزی و دامداری و تغذیه مناسب و مطلوب، از جمله عواملی است که به رشد و شکوفایی بهداشت و درمان و سلامت کمک می‌کند تا به حد اعلای کمال خود برسد.[29]

امیرالمؤمنان (علیه السلام) می‌فرمایند: « فیُظهر قائمنا المتغیّب ،...و یبریٌ الأکمه و الأبرص».[30]

ترجمه: « آنگاه قائم ما که پنهان و مخفی است ظاهری می‌شوذ...و بیماران پیسی و خوره را شفا می‌دهد».

می‌توان گفت خود حضرت در درمان بیماری‌های غیر قابل درمان، نقش اساسی دارند.

امام باقر عليه السلام: درباره بهداشت محيط در حكومت امام زمان (عج الله تعالي فرجه الشريف) مي فرمايند: ‹ٳذا قام القائم ... و أبطل اكنف و الميازيب الي الطرقات›[31]

« هنگامی که قائم ما قیام کند... چاه‌های فاضلاب و ناودانهایی را که در مسیر راه‌هاست، از بین می‌برد».

امام باقر(عليه السلام) می‌فرمایند: « ....و یعطی الناس عطایا مرّتین فی السنه، و یرزقهم فی الشهر رزقین، و یسّوی بین الناس حتی لاتری محتاجاً إلی الزکا، و یجیء أصحاب الزکاه بزکاتهم إلی المحاویج من شیعتهِ فلا یقبلونها، فیصرّونها، و یدورون فی دورهم، فیخرجون ألیهم، فیقولون: لاحاجه لنا فی دراهمکم»[32]

امام باقر(علیه السلام) می‌فرمایند:« حضرت مهدی(علیه السلام) سالی دوبار عطایابی به مردم می‌دهد. آن حضرت ماهی دوباره حقوق می‌دهد و بین مردم یکسان رفتار کرده به گونه‌ای که فرد نیازمند به زکات، در جامعه یافت نمی‌شود. دارندگان زکات، سهم فقیران را نزد آنان می‌آوردند؛ ولی آنان نمی‌پذیرند، به ناچار اموال را در کیسه‌های مخصوص پول می‌گذارند و در محلّه‌های شیعه می‌چرخانند؛ ولی آنان می‌گویند ما را به درهم‌های شما نیازی نیست».از روایات بالا دو نکته فهمیده می‌شود:

 اول اینکه: مردم از نظر فکری چنان رشد می‌کنند که بدون هیچگونه اعمال فشار و زوری به وظایف خود در همه ابعاد و به خصوص دولت و حکومت عمل می‌کنند که از آن جمله وظایف، پرداخت مالیات درآمد به دولت اسلامی است. اگر همه مسلمانان خمس و زکات در آمد و اموال خود را بدهند، رقم بزرگی پدید می‌آید که دولت را بر هر گونه اقدام اصلاحی و خدمات همگانی قادر می‌سازد.

دوم اینکه: هر چند بخشش آن حضرت در ان زمان بی‌حد و اندازه است و مردم از راههای گوناگونی درآمد دارند و بی‌نیاز هستند، ولی آنچه به نظر می‌رسد آن است که این بلندی طبع و روح بی‌نیازی در آنان است که از ثروت اندوزی‌شان جلوگیری می‌کند. زیرا چه بسا ثروتمندانی در زمان فعلی وجود دارند که با وجود مال و ثروت باز هم طبع و روحی گرسنه دارند و همیشه در حال افزودن مال خویشند.[33]

 

روش سیاسی حضرت مهدی(عج‌الله) در عصر ظهور در جامعه اسلامی

یکی از مسائلی که جامعه بشری و اسلامی پیش از ظهور امام(عج الله تعالي فرجه الشريف) از آن رنج می‌برد ظلم و ستم و بیدادگری حکومتهایی است که بر مردم سیطره دارند و به اسم خدمتگزار به افراد جامعه چیزی جز بدبختی و فلاکت را برای آنان به ارمغان نمی‌آورند.

پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) در این باره می‌فرمایند:

« تمتلی الأرضُ ظلماً و جوراً حتّی یدخل کلَّ بیت خوف و حرب»[34]

ترجمه: « زمین از ستم و بیداد پر می شود؛ تا جایی که در هر خانه‌ای ترس و جنگ وارد می گردد»

پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) در این‌باره می‌فرمایند

«ینزل بأمّتی فی آخرالزمان بَلاءٌ شدید من سطانهم لم یُسَمع ببلاء أشدّ منه حتّی یضیقَ علیهم الأرضُ الرحبهُ حتّی تُملاء الارضُ جوراً و ظلماً، لایجد المؤمن ملجأ یلتجیٔ یلتجیٔ إلیه من الظلم»[35]

ترجمه:« در آخرالزمان بلای شدیدی- که سخت‌تر از آن شنیده نشده باشد- از سوی فرمانروایان اسلامی بر امت من وارد خواهد شد؛ به گونه‌ای که فراخنای زمین بر انان تنگ خواهد گشت و زمین از بیداد و ستم لبریز گردد، آن چنان که مؤمن برای رهایی از ستم، پناهگاهی که بدان پناهنده شود، نمی‌یابد».

در دوران پیش از ظهور روابط اقتصادی نیز رنگ و بوی الهی و انسانی نخواهد داشت و تنها سودجویی و منفعت طلبی است که علت انعقاد هر قرار داد اقتصادی خواهد بود. در صورتی که سودی مادی عاید شود و منفعتی مالی در پی آن قرار داد باشد انسان حاضر به عقد معامله خواهد شد و تنها قانون و ضابطه در رابطه‌های اقتصادی اصل سود و افزایش سرمایه و بازدهی است از این رو استثمار معیار اصلی رابطه‌هاست.

امام صادق (علیه السلام) می‌فرمایند:

«...و رأیت الرجل اِذا مَرَّ به یومٌ و لم یَکسبِ فیه الذنبَ العظیم، مِن فُجورٍ او بخسٍ مِکیالٍ أو میزان أو غِشیان حرامٍ ....کَئیباً حزیناً یَحسَب اَنّ ذلک الیوم علیه وَ ضیعهً مِن عُمرِه»[36]

«... مردم را (در دوران پیش از ظهور) می‌بینی که اگر روزی گناهان بزرگی چون زشتکاری یا کاستی پیمانه و ترازو و یا کار حرامی.انجام نداده باشد افسرده و دلتنگ‌اند، و می‌پندارند که در این روز زیان کرده اند...».

پیامبر اکرم(صلي الله عليه و أله و سلم) می‌فرمایند:

« ...حتی تَروُنَ الحرامَ مَغَنماً و الزکاهَ مَغرَماً...»[37]

ترجمه: «روزگار رو به فساد می‌رود ) تا جایی که می‌بینی (کسب) حرام غنیمت و سود شمرده می‌شود، و پرداختن زکات زیان و خسارت...».

امام صادق(علیه السلام) می‌فرمایند: « ورأیتَ طالبَ الحلالِ یُذَّم و یُعیَّر، و طالبَ الحرامِ یُمدَح و یُعَظَّم...»[38]

«( در دوران پیش از ظهور) می‌نگری مکانی که به کسب و کار از راه حلال دست می‌زنند نکوهش و سرزنش می‌شوند، و آنان که از راه حرام می‌روند ستایش می‌گردند و بزرگ و مورد احترامند...»

در چنین جامعه‌ای رشوه دادن به قاضیان و عمّال آنها امری پسندیده و رایج است هر کس بیشتر رشوه دهد یا عهده‌دار امر بیشتری بشود به ریاست و منصب بهتری می‌رسد.

قضات برخلاف امر خداوند قضاوت می‌کنند و رأی به آن چیزی می‌دهند که نمی‌دانند. قاضیان شهادتهای دروغ را قبول می‌کنند. و شهادتهای عدل را رد می‌کنند همچنین آنان حدود را مطابق با هواهای خود اجرا می کند و هیچ حدی را برای خدا جاری نمی‌سازند.[39]

سیاستهای تربیتی موجود در جامعه

در این روزگار حدود زن و مرد و کوچک و بزرگ و احترام رعایت نمی‌شود. عمربن مسلم می‌گوید به امام باقر (علیه‌السلام) عرض کردم: ای فرزند رسول خدا! قائم شما چه وقت ظهور خواهد کرد؟ امام(علیه‌السلام) فرمودند:

«اذا تشبه الرجال بالنساء، و النساء بالرجال، و اکتفی الرجال بالرجال و النساء بالنساء»[40]

ترجمه: « هنگامی که مردها خود را شبیه زنان کنند و زنان شبیه مردان شوند، آنگا که مردان به مردان اکتفا کنند ( یعنی لواط کنند) و زنان به زنان »

فحش و بدزبانی نسبت به پدر و مادر و جفا کردن به آنان امری عادی بشمار می رود پسر بر پدر خود افتراء و دروغ می‌بندد و پدر ومادرش را نفرین می‌کند و از مرگشان خوشحال می‌شود.[41]

تجملات و زروزیور جزء یکی از ضروریات زندگی می‌شود مردان خود را به جامه زنان زینت می‌کنند آنطوری که زن برای شوهر خودش زینت می‌کند. مردها خود را به طلا زینت می‌دهند و لباس حریر و ابریشم و دیبا و پوست پلنگ برتن می‌کنند و بر لباس و جاه خود بر دیگران فخرفروشی می‌کنند.[42]

سست شدن بنیان خانواده‌ها، خویشاوندی، دوستی، و سردی عواطف انسانی از ویژگی‌های بارز آخرالزمان است که در اثر از بین رفتن تربیت صحیح و درست و اخلاقی اسلامی به وجود می‌آید.

 

اجرای سیاستهای اقتصادی در جهت شکوفایی

از جمله برنامه‌ها و اقدامات امام زمان(عج‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) به وجود آوردن رفاه اقتصادی برای تمام جوامع انسانی است بخش مهمی از عقب ماندگی‌ها و کمبود مواد غذایی در آن زمان به دو عامل بستگی دارد که هر دو با یکدیگر ارتباط دارند:

1- نظام اقتصادی استعمارگر حاکم بر جهان

2- نظام فاسد سیاسی حاکم بر جهان

در هنگامه ظهور امام زمان(عج‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) این موانع و دامها از سر راه برداشته می‌شود و هرگونه فساد و استعمارگری از بین خواهد رفت.[43]

زمانی که مردم به اطاعت خداوند می‌پردازند و به اوامر و دستورات حجت او در زمین گردن می‌نهند دیگر دلیلی ندارد که زمین و آسمان برکاتش را از آنها دریغ کند. از این رو باران‌های مفید و به موقع خواهد بارید و زمین‌ها حاصلخیز خواهد شد کشاورزی رونق خواهد گرفت و حتی بیابانهایی مثل مکه و مدینه که هرگز سرسبزی را به خود ندیده‌اند تبدیل به نخلستان شده و سرسبز خواهند شد. اقتصاد جامعه شکوفا شده و همه جا آباد و بازرگانی پررونق خواهد شد.»[44]

آن حضرت تمام مناسبات ناسالم اقتصادی را زیر پا می‌گذارد و همهٔ آنها را محو و نابود می‌کند. از آن جمله رباخواری که تا قبل از ظهور حضرت به صورت یک امر عادی در آمده است و سود سرشاری راهی جیب ثروتمندان فاسد و خودکامه کرده است، را از بین خواهد برد.

نعمانی از امام باقر(علیه‌السلام) روایت کرده است که:

« تُجمَعُ ﺇلیه أَموالُ الدُّنیا مِن بَطن الأَرضِ و ظَهرِهَ، فَیقولُ لِلنّاسِ: تَعالَوا ﺇلی ما قَطَعتُم فیهِ الأَرحامَ، وَسَفَکتُم فِیهِ الدِماءَ الحرامَ، و رکبتُم فیهِ ما حَرَّمَ الله عزّوجلَّ، فَیُعطِی شَیئاً لَم یُعطِهِ اَحَدٌ کانَ قَبلَه، و یَملَأُ الأرضَ عدلاً و قسطاً و نوراً کَمَا مُلِئَت ظُلماً و جوراً و شَرّاً».[45]

ترجمه:« تمام اموال زمین- آنچه در دل زمین است و آنچه بر روی زمین است نزد مهدی(عج‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) گرد آید؛ آنگاه او به مردمان گوید: بیایید و این اموال را بگیرید. اینها همان چیزهایی است که به خاطرش قطع رحم کردید و خونها به ناحق ریختید و مرتکب گناهان شدید. او دست به ببخشش زند و آنقدر ببخشد که تا آن روز کسی چنان بخششی نکرده باشد و زمین را لبریز از عدالت و داد و نور گرداند همانگونه که لبریز ستم و بیداد و شر شده باشد».

یکی از کارهای بسیار مهمی که حضرت مهدی در جهت سر و سامان دادن به امور اقتصادی انجام خواهند داد نظارت و اِشراف دقیق حاکمیت مرکزی جهانی اسلام است بر تمام جریانهای اقتصادی و معیشتی اجتماعات بشری. امام با ایجاد یک مرکز واحد و مشخص که براساس یک برنامه الهی و ایدئولوژی مستقل اداره می‌شود تمام منابع ثروت و درآمد را بدون هر گونه اسرافکاری و تبعیض و امتیاز دادن در اختیار کل جامعه بشری قرار می‌دهد و تمام امکانات موجود را به تساوی بین همه اقشار جامعه تقسیم می کند دیگر هیچ حرکتی به صورت خودسرانه و آزمندانه از طرف عده‌ای پول پرست و ثروت‌اندوز در بخشهای خصوصی و اطرافیان حکومتها انجام نخواهد شد که به چپاول ثروتها و سرمایه‌های محرومان بپردازد و این نظارت به صورت دقیق و کنترل شده می‌باشد.[46]

امام باقر(علیه‌السلام) فرمودند:«ﺇذَا قَامَ قَائِمُنَا وَضَعَ یَدَهُ عَلَی رُؤوسِ الِعبادِ...وأَکمَلَ  بِهِ أخلَاقَهُم»[47]

ترجمه:«هنگامی که قائم ما رستاخیز کند دستش را بر سر مردم می‌گذارد...و اخلاق آنان را تکامل می‌بخشد».

وقتی تحوّلی اساسی در درون انسانها صورت می‌گیرد و همهٔ موانع تربیتی از سر راهها برداشته شود؛ خردها به کمال می‌رسد و اخلاق به تمام و کمال، نیکو و کامل می‌گردد و اصلاح روابط اقتصادی و اجتماعی و سیاسی نیز ممکن می‌شود.

 

دستاوردهای انقلاب امام مهدی علیه السلام

ایجاد امنیت

امروزه امنیت به تمام معنای خود، در حوزه‌های فردی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، قضایی و.....با یکدیگر رابطه دارد و همهٔ آنها بر یکدیگر تأثیر گذار هستند یکی از بزرگترین دستاوردهای قیام امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) برقراری امنیت تام و تمام توسط ایشان است احادیث و اخبار فراوانی دربارهٔ آن نقل شده است.

در آن زمان سد راهی بر سر راه انسانها وجود ندارد هر کس هر چه زحمت و تلاش کند و آنچه ثمره و حاصل او گردد نصیب خودش می‌شود و استثمار و بهره‌کشی از دیگران دیگر وجود نخواهد داشت. تمام کارها منظم و حساب شده است و بدون هیچگونه ریاکاریی و تقلب و کم‌کاری صورت می‌گیرد امام مهدی(عج‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) پدید آورنده امنیت اجتماعی است، امنیتی که انسانیت از ابتدای تاریخ تا به حال به خود ندیده است و نخواهد دید.[48]

امام علی(علیه‌السلام) می‌فرمایند:

« وبنا یَدفع الله الزّمان الکَلَب... ولو قدقام قائمنا لَذَهبتِ الشَحناء من قلوبِ العباد، و اصطَلحتِ الِسباع و البَهائم حتی تَمشِی المرأهُ بین العراقِ الی الشامِ...علی رأسها زِینتُها لایَهِیجُها سَبعٌ ولا تَخافه...»[49]

ترجمه:« به دست ما (حکومت ما) روزگار سختیها و تشنه کامیها سپری گردد..و چون قائم ما قیام کند کینه‌ها از دلها بیرون رود، حیوانات نیز با هم سازگاری کنند. در آن روزگار، زن، با همه زینت و زیور خویش، از عراق در اید و تا شام برود و از هیچ چیز نترسد...».

امام حسن عسگری(علیه‌السلام) در سفارشات خود به فرزند دلبندش حضرت مهدی(عج الله) می‌فرمایند:

«...خداوند با دست تو کمر ستمگران را می‌شکند، شعائر دین را باز می گرداند، آفاق جهان را روشن می‌سازد ، آرامش و صلح را کران تا کران برقرار می کند، کودکی که در گهواره آرمیده آرزو می‌کند تا بتواند به سوی تو بشتابد، و حشیان صحرا آرزو می‌کنند که بتوانند به سویت راهی بیابند. اقطار و اکناف جهان سبز خرم می‌شود، چهره دنیا خندان و قله‌های شرف و عظمت از تو شاداب و خرامان می گردد. شالوده حق استوار می‌شود و فراریهای احکام دین به آشیانه‌های خود باز می‌گردد، ابرهای پیروزی باران نصرت را سیل آسا بر تو فرو می‌ریزد. دشمنانت خوار و زبون و دوستانت عزیز و پیروز می‌شوند در روی زمین از ستمکاران جنایتکار و منکران طغیانگر و دشمنان تجاوزگر و مخالفان عنادگر احدی باقی نمی‌ماند. هر کسی به خدا توکل کند، خداوند را بس است. خداوند امر خود را به پایان می‌رساند، که خداوند برای هر چیزی اندازه مقرر نموده است»[50]

ایجاد عدالت

امام موعود(علیه‌السلام) به عنوان رهبر معصومی که تحقق بخش عدالت در سراسر جهان خواهند بود در بالاترین درجه عدالت قرار دارد و روش و منش او کاملاً بر عدالت منطبق است. توجه به مفاد بیعتی که امام در آغاز قیام خود از یارانش می‌گیرد، ما را به عمق سیره و روش مبتنی بر عدالت آن حضرت رهنمون می‌سازد.[51]

« با او بیعت می‌کنند که هرگز دزدی نکنند، مسلمانی را دشنام ندهند، خون کسی را به ناحق نریزند، به آبروی کسی لطمه نزنند، به خانه کسی هجوم نبرند... خوراکی از گندم و جو انبار نکنند، به کم قناعت کنند، طرفدار پاکی باشند، از پلیدی گریزان باشند، به نیکی فرمان دهند، از زشتیها باز دارند، جامه‌های خشن بپوشند، خاک را متکای خود سازند، در راه خدا و حق، جهاد کنند و...

او نیز در حق خود تعهد می‌کند که از راه آنها برود، جامه‌هایی مثل آنها بپوشد، مرکبی مثل آنها سوار شود،آنچنان که آنها می‌خواهند باشد به کم راضی و قانع شود، زمین را به یاری خدا پر از عدالت کند چنانچه پر از ستم شده است؛ خدا را آنچنان که شایسته است بپرستد...»[52]

 

پی نوشت ها



[1]. بحارالانوار، ج 52،352

[2]. ناصر مکارم شیرازی، حکومت جهانی مهدی، ص63

[3].  همان، ص64

[4]. شیخ جوادخراسانی، مهدی منتظر، تحقيق و تعليق سيد جواد مير شفيعي خوانساري ، بنياد پژوهش هاي علمي و فرهنگي نورالاصفياء دوم، قم، 1380، ص372و 373

[5]. همان 374.                                                                                                                                                  

[6]. سوره انفال (8)، آیه 39.

[7]. بحارالانوار، ج 52، ص 336.

[8]. شيخ علي يزدي حائري الزام الناصب، قم ، 1404 ه . ق.  ج2، ص283، محمد بن ابراهيم نعماني ، الغیبة ، 360 ه. ق . كتابفروشي صدوق، تهران، ص218،بحار الانوار ،ج 52،ص364.

[9]. نعمانی الغیبة ، ص218، بحارالانوار،ج52، ص364، محمد بن محمد بن النعمان الارشاد، حاج سيد رسول محلاتي ، مشهد، 1380، ص365، ابوالحسن علي بن عيسي بن ابي الفتح اربلي، کشف الغمه في معرفة الائمة، ت 692 ه. ق. دارالكتاب الاسلامي ، بيروت ، ج3، ص265، محمد بن فتال نيسابوري، روضه الوااعظین، ت 508 ه. ق . انتشارات الرضي، قم ، ج2، ص265.

[10]. بحارالانوار، ج52، ص 336، صافي گلپايگاني ، منتخب الاثر، ص482.

[11]. ابوجعفر محمد بن علي بن الحسين بن بابويه قمي، الخصال،ت 381 ه.ق . انتشارات اسلامي وابسته به جامعه مدرسين قم ، ج2،ص254، ح1051.

[12]. عبدالرزاق بن همام صنعايي، المصنف،ت 211 ه . ق. المكتب الاسلامي ، بيروت، ج11،ص402،ابوعبدالله نعيم بن حمّاد مروزي، الفتن،ت 228 ه .ق . خطي . كتابخانه المتحف، انگلستان ، ص162. رضي الدين علي بن موسي بن طاووس، الملاحم و الفتن في ظهور الغائب المنتظر، ت 664 ه . ق. مؤسسه الأعلمي ، بيروت ، ص 152

[13]. محمد بهاء الدين الحارثي ، منن الرحمن ت 1030 ه . ق . چاپخانه حيدريه نجف اشرف ، 1344 ه. ق، ج2،ص 42، ج2،ص42،محمد بن الحسن حرّ عاملي، اثباة الهداة، ت 1104 ه.ق ، چاپخانه علميه قم ، ج3،ص524.

[14]. بحارالانوار، ج52، ص390.

[15]. سليمان ابن ابراهيم ابن قندوزي حنفي، ینابیع المودة، ت 1294 ، ه. ق. كتابفروشي محمدي ، قم، ج3، ص62.

[16]. ابن بابويه قمي ، کمال الدین،ج1، 251.

[17]. محمد بن الحسن حرّ عاملي، وسائل الشيعه الي تحصيل مسائل الشريعة، ت 1104 ه .ق. دارالإحياء التراث العربي ، بيروت،  ج3، ص488.

[18]. بحارالانوارج52، ص332، شيخ علي حائري يزدي الزام الناصب2 ص281، محمد بن فتّال نيسابوري، روضه الواعظین2، 265، محمد بن حسن طوسي، الغیبة ، 472 ج 492.

.[19] سوره آل عمران(3)، آيه 96.

[20]. نجم الدين طبسي با همكاري جمعي از فضلاء معجم احادیث الامام المهدی(عج الله ) ج 4،ص38 ،ح1107، نغمانی الغيبة  ص153، بحارالانوارج52ص353ب27ح111

[21]. سوره آل عمران(3)، آيه 83.

[22].محمدبن مسعودبن عياش سمرقندي،تفسیر العیاشی، كتاب فروشي اسلامي، تهران،ج1، ص183، حرعاملي،اثبات الهداه، ج3، ص549،فيض كاشاني تفسیر صافی، 1091ھ.ق.موسسه الاعلمي، بيروت، ج1، ص267، بحارالانوارج52، ص340.

[23]. بحار الانوار، ج52، ص376.

[24]. ابن طاووس، ملاحم، ص71،مرعشي تستري احقاق الحق و ازهاق الباطل، ج13، ص186، شيخ محمد رضا طبسي نجفي الشعیه و الرجعه، ج1، ص27.

[25]. ابن بابويه قمي، کمال الدین، ج1، ص331.

[26]. ابي الفتح اربلي، کشف‌الغمّه، ج2، ص478و ص479، بحارالانوار، ج51، ص88؛نورالدين علي بن ابي بكر هيثمي، مجمع الزوائد و منبع الفوائد، دارالکتاب العربی، بیروت، 1402 ق. ج7، ص317.

[27]. .محمد بن یوسف، الکنجی الشافعی، البیان فی اخبار صاحب الزمان. قدّم له و علّق علیه محمد مهدی الخراسان، موسسه الهادی للمطبوعات، قم، 1399ق،ص118.

[28]. نجم الدین طبسی، نشانه‌هایی از دولت موعود، ص265.

[29]. همان، ص267.

[30]. شيخ محمد رضا طبسي نجفي، الشعیه و ارجعه، ج1، ص171.

[31]. ابن بايويه قمي ( شيخ صدوق) من لايحضر الفقيه، صححّه و علّق علي اكبر الغفاري، الطبعه الثانيه منشورات جماعه مدرسين، قم، ج1، طوسي الغيبة، ص283، حرعاملي، اثبات الهداة، ج3، ص452، بحارالانوار، ج52، ص333.

[32] . عبدالله بن محمد ابن ابی شیبه، المصنف، ت235ھ.ق، دارالسلفيه، بمبئي،ج3، ص111 نعمانی، الغیبه، ص238، اسماعيل بن ابراهيم جعفي بخاری، صحیح بخاري، ت256ھ.ق، دارالاحياء التراث العربي، بيروت، اج2، ص135، ابوالحسين مسلم بن حجاج قشيري نيسابوري، صحیح مسلم،ت 261ھ.ق، دارالاحياء الثرات العربي بيروت، ج2،ص70.

[33] نجم الدین طبسی، نشانه‌هایی از دولت موعود، ص253و 254.

[34]. متقی هندی، کنزالعمال فی سنن الاقوال و الافعال، ت 975 ﻫ.ق، موسسه الرساله، بیروت، ج14، ص584.عبدالله بن محمد بن ابی شیبه، المصنف، ت235ﻫ.ق. دارالسلفیه، بمئیی، ج15، ص89.ت 975 ﻫ.ق، موسسه الرساله، بیروت، ج14، ص584.

[35]. يوسف بن يحيي مقدسي سلمي شافعي، عقدالدرر، ص43،شهيد قاضي نورالله حسيني مرعشي تستري احقاق الحق وازهاق الباطل، ج19، ص664.

.[36] بحارالانوار، ج52، ص259.

[37]. بحارالانوار، ج52، ص263..

[38]. بحارالانوار، ج52، ص258.

[39]. محمدجواد خراسانی، مهدی منتظر، ص141.

[40]. ابوجعفر محمد علی بن بابویه قمی، کمال الدین و تمام النعمه، ج1، ص331.

[41]. محمد جواد خراسلاني مهدی منتظر، ص156.

[42]. همان ، ص154.

[43]. علی اصغر رضوانی، حکومت حضرت مهدی در عصر ظهور، مسجدجمکرن ، چاپ دوم، 1385، ص30و 31.

[44]. نجم‌الدین‌طبسی، نشانه‌هایی از دولت موعود، ص249.

.[45] نعمانی، ص237و ص238، بحارالانوار، ج52، ص309.

[46]. محمدحکیمی، عصرزندگی، ص150و151.

[47]. بحارالانوار، ج52، ص336.

[48]. همان، ص231و232.

[49]. صافی گلپایگانی،منتخب الاثر،ص474

[50].کامل سلیمان، ترجمه یوم‌الخلاص، ج1، ص531، بحارالانوار، ج52، ص35.

[51]. مقالات سایت، مجید حیدری نیک، عدالت، قرآن، مهدویت.

[52]. ابن طاووس، الملاحم و الفتن، ص49و122.

نظر ها

در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.

ثبت نظر

نام

ایمیل

وب سایت